Overgewicht

Overgewicht (ook wel obesitas of adipositas genoemd) is een buitengewone ophoping van vet in het lichaam, dat de gezondheid nadelig kan beïnvloeden en hoort tot een van de grootste en belangrijkste gezondheidsprobleem van deze eeuw. Teveel vetweefsel is vaak het gevolg van meer energie (voedsel) innemen dan verbruiken. Volgens de onderzoeken van CBS lopen er ongeveer 51% van de mannen en 42% van de vrouwen met dit probleem. Deze website geeft u alle informatie over overgewicht, oorzaken en gevolgen en natuurlijk de oplossingen ervan.

Wat is overgewicht?

Overgewicht is een chronische ziekte waarbij een overmatige vet ophoping in het lichaam leidt tot gezondheidsproblemen. Dat betekent dus dat er hulp nodig is om het te voorkomen, om de diagnose vast te stellen en om het te behandelen. Met vet in de buikholte loopt iemand meer risico op chronische aandoeningen dan met vet in de billen of de heupen. Omdat het vaak chronisch is, kan het een levenslang probleem worden. Het wordt dus niet meer alleen als ongemak beschouwd maar als een probleem. Daardoor moet er ook veel aandacht aan besteed worden.

Hoe onstaat overgewicht

We komen aan als we meer eten dan verbranden. Sommige mensen kunnen eten wat ze willen en geen gram aankomen, terwijl de ander al aankomt als ie naar het eten kijkt bij wijze van spreken. Hoe dat kan is afhankelijk van veel factoren maar de meest belangrijke zijn de volgende vier:

De hoeveelheid onderhuids weefsel
Er wordt een laag adipose-weefsel met vetcellen in het onderhuids bindweefsel aangelegd in de eerste jaren als baby. Dit zijn de cellen die de koolhydraten en vetzuren omzetten tot vetten en ze kunnen vet opslaan in bolletjes. Dus als de baby te veel voedsel naar binnenkrijgt worden er vetcellen aangemaakt wat jaren later overgewicht als gevolg heeft.
De activiteit van de schildklier
Bij sommige mensen werkt de schildklier wat sneller dan bij de ander, als ze gaan slapen of in de kou lopen , produceert het al meteen veel warmte. De voedingsstoffen die hiervoor verbruikt worden, worden niet omgezet in vetcellen. Bij mensen met een minder actieve schildklier gebeurt dat wel.
De opname in de dunne darm
De vetten en koolhydraten die zijn afgebroken, worden in de tweede deel van de dunne darm opgenomen. Hoeveel vetten en koolhydraten er worden opgenomen is afhankelijk van gal- en enzym-productie en de snelheid van de uitgang van voedsel. Dat noemen we darm-efficiency. Hoe hoger de darm-efficiency, des te meer er beschikbaar komt voor verbruik, en opslag in de vetcellen.
De keuze van de voedsel
De twee belangrijkste oorzaken van overgewicht zijn: weinig beweging en de verkeerde eetgewoonten. Ook de verandering in eetgewoonten zoals het overslaan van het ontbijt, veel tussendoor eten, veel suiker en vet eten, snoep, frisdranken en kant-en klare maaltijden hebben negatieve invloed op het gewicht. Maar ook veel alledaagse voeding zoals aardappelen, pasta, rijst en brood bevat veel meervoudige koolhydraten, ook wel zetmeel genoemd. Juist door dit zetmeelrijke voedsel komen we aan, omdat het gewoon te veel calorieën bevat. Het lichaam zet de meervoudige koolhydraten tijdens de spijsvertering om in suiker. Veel suiker in het lichaam kan leiden tot een toename van lichaamsvet en wanneer dit niet verbruikt wordt door inspanning, wordt het als vetmassa opgeslagen als reserve stof in het lichaam. Door het vet dat zich ophoopt komen we dus aan. Met alle gevolgen van dien.

BMI index

Het gewicht van ieder persoon is afhankelijk van skelet, spieren, de bouw. enz. Om te bepalen of je een gezond gewicht hebt of overgewicht hebt en dus eventueel moet afvallen, kun je tegenwoordig gebruik maken een van berekening om je BMI (Body Mass Index) te bepalen. BMI (Body Mass Index) is een index voor het gewicht in verhouding tot je lichaamslengte. De index wordt gebruikt om het overgewicht te bepalen bij volwassenen. Als u het gewicht in kilo's deelt door lengte in het kwadraat in meters (kg:(lengte in mx lengte in m), dan krijgt u uw BMI te zien. U weegt bijv. 60 kg en u lengte daarbij is 1,70 , dan kunt u het op deze manier uitrekenen: 60:(1,7x1,7) = 60 : 2,89= 20,8. Dus uw BMI is 20,8. Dat betekent gezond gewicht.

Berekn Tabel BMI

ligt de uitkomst onder de 18,5 dan heb je ondergewicht (advies: gewicht aankomen en zeker niet afvallen)
ligt de uitkomst hiervan tussen de 18,5 en 24,9 dan heb je een normaal gezond gewicht (advies: niet afvallen, gezond gewicht)
ligt de uitkomst tussen de 25 en 29,9 dan heb je overgewicht (advies: afvallen)
ligt de uitkomst boven de 30 dan heb je extreme overgewicht ook wel obesitas genoemd (advies: zeker afvallen)

Classificatie	BMI (kg/m2)	Kans op bijkomende aandoeningen	Advies
Ondergewicht	<18,5	-	Gewicht aankomen en zeker niet afvallen
Normaal gewicht	18,5 - 24,9	Gemiddeld	Niet afvallen, gezond gewicht
Overgewicht	25 - 29,9	verhoogd	Afvallen
Extreme	overgewicht
Niveau 1	30 - 34,9	Matig verhoogd	Zeker afvallen
Niveau 2	35 - 39,9	Ernstig vehoogd	Zeker afvallen
Niveau 3	40 - 70	Zeer ernstig vehoogd	Zeker afvallen

Overgewicht is een groot risico voor de gezondheid. Mensen met overgewicht hebben een kortere levensverwachting, en hebben eerder, vaker en ernstiger last van verschillende ziekten zoals hart-, vaat- en nier-ziekten. Daarom is het noodzakelijk om overgewicht te behandelen.

Middelomtrek

De middelomtrek wordt gemeten om mensen met een BMI boven de 30 en met BMI tussen de 25/30 en een ongunstige vetverdeling te achterhalen. De middel wordt gemeten op het smalste deel, dus tussen de onderste rib en de bovenkant van het heupbeen. De onderstaande tabel geld voor de mensen tussen de 18 en tot ongeveer 60 jaar.

Middelomtrek	(in cm)	Beoordeling en advies
Mannen	Vrouwen
<94	<80	Probeer op gewicht te blijven (geen verhoogd risico)
94 - 102	80 - 88	Blijf op gewicht (nog geen verhoogd risico, maar de gavaren komt in beeld)
102 en hoger	88 en hoger	Probeer af te vallen (verhoogd risico)

Gevolgen van overgewicht

De grootste klacht bij overgewicht is een te grote hoeveelheid vetweefsel in het lichaam. Daarnaast kan overgewicht ook andere klachten en ziekten met zich meebrengen. Bij overgewicht neemt de kans 3x meer toe op het ontstaan van hart- en vaatziekten. Ook hoge bloeddruk, diabetes, verstopte bloedvaten en hartinfarct zijn de gevolgen van overgewicht. Er is een direct verband tussen het toenemende aantal dikke mensen en het toenemende aantal mensen dat lijdt aan diabetes mellitus type 2. Diabetes mellitus, ofwel suikerziekte, is één van de meest voorkomende ziektes in Nederland en wordt gekenmerkt door een te hoog bloedglucose (suiker) gehalte. Mensen die te zwaar zijn hebben vaak ook een negatief zelfbeeld en kunnen depressief worden. Andersom kunnen mensen ook veel gaan eten om verdriet, angst en andere negatieve gevoelens te onderdrukken.

Hieronder vindt u nog meer gevolgen van overgewicht:

Ademhalingsproblemen en kortademigheid bij kleine inspanningen
LDL cholesterol (negatieve cholesterol) wordt verhoogd en HDL cholesterol (positieve cholesterol) wordt verlaagd.
Blijvende overbelasting van de rug, knieën en enkels
De kans op bepaalde vormen van kanker neemt 30 tot 50% toe
Vergrote kans op het ontstaan van wervelkolom afwijkingen
Last van overmatig transpireren , cellulitis, striae, huid complicaties, rugpijn en reumatische complicaties

Aandoeningen door overgewicht

Door overgewicht bestaat er een grote kans om allerlei aandoeningen te krijgen of een aandoening kan erger worden. De volgende aandoeningen en ziekten komen voor bij overgewicht:

Kanker - mensen met overgewicht open grotere kans op nierkanker, slokdarmkanker en dikkedarm kanker. Vrouwen met overgewicht lopen weer meer kans op baarmoeder- en borstkanker. Kanker en overgewicht staan dus vaak met elkaar verbonden.

Eetstoornissen - Overgewicht en eetstoornissen staan met elkaar in verband en zijn dus twee dezelfde problemen.

Metabool Syndroom - De combinatie van medische symptomen die de kans vergroten op diabetes, hart- en vaatziektes wordt metabool syndroom genoemd. Dit wordt vooral veroorzaakt door buikvet en door langdurig overgewicht.

Onvruchtbaarheid - Vrouwen met overgewicht hebben meer moeite met zwanger raken. Dat komt door onregelmatige menstruatiecyclus die kan optreden bij overgewicht.

Hart- en vaatziekten – Zijn de belangrijkste gevolgen van overgewicht. Er bestaat kans op een vergroot hart, bewustzijnstoornissen en hartritmestoornissen.

Gewrichtsklachten – De gewrichten worden bij mensen met overgewicht meer belast dan bij slanke mensen. Vooral de gewrichten in de rug, knieën, heupen, enkels en onderrug worden belast.

Diabetes type 2 – Mensen met overgewicht krijgen vaak diabetes type 2.